त्यागया लिच्वः
छकू खिउगु कोठाय् इन्दिरा मिखा मचाय्कुसे च्वनाच्वन । म्ह छम्हं झ्यातुसे च्वं । वं छु जुयाच्वंगु धकाः धाय् हे मफया च्वन । भचा थःगु दिमाखय् जोड बिया लुमंकेत स्वल ।
‘धाँय् धाँय् धाँय्’ सलं व छझाः थारा न्हुल । लुमना वल व ला द्वन्द्वया दथुइ थम्हं बन्दुक ज्वनाः शत्रुपिनिगु क्याम्पय् दुहाँ वनागु । अन वं च्याम्ह झिम्ह शत्रुतय्त गोलि कय्काः क्वः थलागु । अले तिनि थःत नं गोलि लाःगु जुइ धकाः वं अनुमान यात । उताना घडि हे डाक्टरपिं खँ ल्हाःगु सः ताल, ‘छु याय्गु जुइ म्ह छम्हं गोलि दु । थ्व मनू म्वाःसां छुंं हे ज्या याय् फइमखु । भगवानया कृपा दृष्टि दुसा थ्वयात कालं यंकुसा ज्यू ।’
थथे खँ न्यना वया म्ह छम्हं करेन्तं ज्वं थें जुल । डाक्टर नाप मेपिनिगु नं सः ताय् दइला धका च्वंगु सुयागु हास तकं मदु । अबले वं थःगु ल्हातय्् ख्वाउँगु अनुभव यात । ल्हाः ज्वंगु नं चाल । व ला नर्स इन्जेक्सन बिइत वःगु खनी । वं विस्तारं नर्सयात धाल, ‘सिस्टर कोठाय् थपाय्सक्कं छाय् ख्यूंगु ? ’
वयागु खँ न्यनाः नर्सं ग्याःचिकु सलं धाल, ‘म्याडम गन ख्यूंगु खः छिगु मिखाय् गोली लाःगुलिं छिगु मिखा निगलं ज्याख्यलय् मवयाः छिं मिखां मखंगु खः ।’
व छक्वल हे सिमां कुतुं वःम्ह माकः थें जुल । अय्नं वं बिस्तारं धाल, ‘अले जि थन गय् यानाः ले ?’
‘छितः छिकपिनि पासापिन्सं हःगु खः । इपिं ज्या यक्व दनि धकाः म्हिगः हे लिहाँ वने धुंकल । छि म्हिगःनिसें बेहोस । थौंतिनि होसय् वल ।’
‘अले जितः नापलाय्त सुं नं मवः ला ?’
‘आ तक ला सु नं वःगु मदु तर कन्हय् वइ जुइ नि ।’
व वाल्ल जुल । व थः हे गन धकाः मस्यू । छु याय्गु वं बिचाः याय् हे मफुत । सुम्क च्वंच्वंबलय् डाक्टर वल, ‘म्याडम छिगु छेँ गन थें ?’
‘रुकुम’ चिहाकल वं जवाफ बिल ।
‘अले छि थन गथे याना थ्यन धयाः ला छिं सिल जुइनि ।’
‘अँ जितः सिस्टरं धयादिल ।’
‘आः छिं छु यानादीगु ले ?’
विस्तारं ल्हाः संकेत स्वल । डाक्टरं धाल, ‘संके फइ मखु, ल्हातय् नं छिगु गोलि प्यंगः न्यागः लिकानागु । थ्व ला दँ दँ मालि त्यनि लाय्त ।’
डाक्टरया खँ न्यनाः वयात ह्वाँय् ह्वाँय् ख्वय् मास्तिवल । तर छु याय्गु । गुलि दिं लिपा वया भाःतया सः ताय्दत । आः वयात छुं याय् फै मखुत, थ्व थथे हे जुइ । आः मखु थें जुल । धकाः ह्वाँय् ह्वाँय् ख्वल ।
‘छि ख्वयादी मते, बिस्तारं लहे लनि नि ।’
करीब खुला लिपा अस्पतालं डिस्चार्ज जुयाः छेँय् लिहाँ वन । छेँय् वयात सुनाः नं वास्ता मयाः । माजु बाःजुं ला कुं जक खिना च्वनीगु, ‘भिंगु ज्या याःसा धकाः भिनी । छेँ ज्या याय्माली धकाः लडाकु जू वन । आः छुं ज्या मवयाः थन हे खितुंगाका च्वने माल ।’
शव्द न्यनाः वया म्ह छम्हं हे कँथं सू थें जुइगु । तर नं छन्हु ला गथे दिं मवइ धकाः मन तयाच्वन । छन्हु भातम्ह न्हापां मेम्ह मिसानापं खँ ल्हानाच्वंगु ताल । माजुम्ह नं लय्ताया च्वन । वं छु जुयाच्वंगु धकाः सुयातं न्यने तकं मफु । मिखां मखंगु व थःगु म्ह ग्वारातुला च्वंगु हुनि व न गनं वनेफु न थम्हं धया थें याय्फु । नर्कया बास थें जुयाच्वन । बल्ल बल्ल दनेत स्वःसां छुं हे मजू । भाःतम्ह लिक्क वयाः धाल, ‘का छंगु जिं आश मखन, अथे जुयाः छिमि पासा बिनियात जिं ब्याहा याना हया ।’
छु याय्गु छु धाय्गु मिखां ख्ववि तकं मवः । मिसापिन्त दुःख बिइ मजिउ छम्हं अप्व मेम्ह ब्याहा याय् मजिउ धकाः वकालत याइम्ह व थौं थः हे थुकी तक्यना च्वन । गुलि पासापिन्त वं लिथु नापं ह्वना नय् मालि धकाः इमि भाःतपिं नापं ल्वानाः न्याय याना बिउगु । तर थौं वया लागि खँ ल्हाना बिइपिं तकं सुं मदु ।
आः धाःसा वयात म्वाय् पटक्क हे मास्ति मवल तर छु याय्गु थम्हं छु याय् मफु ।
छन्हु रेडियोले ताल द्वन्द्व सिधयाः वार्ताया खँ जुयाच्वन । सत प्रतिसत मिले जुइगु खँ जुल । वया नुगलय् भचा आशाया मत च्यात । आः ला जिगु जीवनय् नं छुं जुइ ला । थःगु पार्टी उच्चपदय् थ्यन धकाः न्यनाः व ला स्वर्गय् हे च्वना थें जुल । तर अफसोस वया लागि न्हूगु छुं हे मजुल । यक्व दिं तक कुत यानाः थौं दनेत ताःलात तर बुलुहुं पचि पचि यानाः व गुँपाखे न्ह्याः वन । वँवं वँवं व छथाय् तक्क दित अले जय मातृभूमि धकाः झ्वापलाक्क क्वब्वात ।
कन्हय्खुन्हु मनूत म्वःम्वः स्वया च्वन । अन वया लास बाहेक मेगु छुं मदु । उलिमछि देय्या लागि याःगु त्यागया उपलव्धि छुं मदु । म्ह छम्हं नःगु गोलिया नं छुं जिकिर मदु । खाली व जक दु । न वया लागि सुयागु मिखाय् ख्वबि दु । वया भाःत, माजु बाःजुया लागि बोझ तन । ख्वालय् न्हिलासू दु ।
देय्या सकलसित सुरक्षा, थम्हं नवाःगु स्वतन्त्रता थःत यःगु पुनेगु लागि संम्ह व तर थौं व हे धर्तिइ लुकुंबित तर सुयात नं वया वास्ता मदु । तर धर्तिं धाःसा वयात कु गाक्क घय्पुना तल । वयागु त्यागया लागि वयात कय्च्याना तल । कय्च्याना तल ।








