नेकपाको प्रतिबद्धतापत्र : जेन्जीका लागि सपना कि पुरानै राजनीतिक कपी–पेस्ट?

काठमाडौं । नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (एनसीपी) ले फागुन २१ को प्रतिनिधिसभा निर्वाचनका लागि सार्वजनिक गरेको विस्तृत प्रतिबद्धतापत्र हेर्दा कागजमा भविष्य देखिन्छ, तर जेन्जी पुस्ताका आँखामा यो दस्तावेज आश्वासनको पुनरावृत्तिजस्तो देखिन्छ। रोजगारी, डिजिटल शासन, जलवायु न्याय र पारदर्शिताका आकर्षक शब्दहरू छन्, तर उत्तरदायित्व, टाइमलाइन र असफल भए के हुन्छ? भन्ने प्रश्नको जवाफ छैन।
रोजगारी : संख्या धेरै, योजना धुँधली
प्रतिवर्ष १ लाख ५० हजार रोजगारी, ५ वर्षमा ५ लाख नियमित रोजगारी, १ लाख रिटर्नीलाई उद्यमी बनाउने घोषणा जेन्जीका लागि नयाँ होइन।
प्रश्न स्पष्ट छ—
👉 कुन क्षेत्रमा? कति तलब? निजी क्षेत्र कसरी बाध्य पारिन्छ?
जेन्जी पुस्ता अब “रोजगारी सिर्जना गरिन्छ” भन्ने वाक्यमा होइन, आफ्नो करियर सुरक्षित हुन्छ कि हुँदैन भन्ने ग्यारेन्टीमा विश्वास गर्छ।
डिजिटल शासन : प्रविधि कि फेसन?
अनुहाररहित, कागजरहित र नगदरहित प्रशासन, ई–गभर्नेन्स ब्लूप्रिन्ट, टाइम कार्ड प्रणाली—सबै सुन्नमा आधुनिक छन्। तर डिजिटल नेपालका पुराना फाइलहरू आज पनि दराजमै थन्किएका छन्।
जेन्जीको प्रश्न छ—
👉 इन्टरनेट नपुगेका पालिकामा ई–शासन कसरी?
👉 डाटा गोपनीयता कसले जोगाउँछ?
👉 साइबर सुरक्षाको जिम्मा कसले लिन्छ?
भ्रष्टाचारविरोध : नारा धेरै, दण्ड कहाँ?
सम्पत्ति छानबिन आयोग, लोकपाल, ग्रे–लिस्टबाट निकाल्ने योजना—यी सबै जेन्जीको मूल मागसँग ठोक्किन्छन्।
तर विगतका आयोगहरू सम्झिँदा जेन्जीको अविश्वास स्वाभाविक छ।
👉 छानबिनपछि जेल को जान्छ?
👉 नेताहरू आफैं जाँचको दायरामा पर्छन् कि फेरि कानुन ‘अरूका लागि मात्र’ हुन्छ?
जलवायु एजेन्डा : भविष्यको कुरा, वर्तमान बेवास्ता
नेट जिरो, हरित ऊर्जा, कार्बन व्यापार—यी जेन्जीका प्रिय शब्द हुन्। तर आजै बाढी, पहिरो, प्रदूषण र अनियोजित सहरीकरणले युवाको भविष्य बगाइरहेको छ।
👉 जलवायु संकटको भार युवामाथि पर्ने तर निर्णय वृद्ध नेताले गर्ने विरोधाभास कहिले अन्त्य हुन्छ?
समावेशिता : घोषणामा प्रगतिशील, व्यवहारमा पुरानै सत्ता
दलित अधिकार दशक, महिला सशक्तीकरण, आयोगहरू सशक्त बनाउने घोषणा छन्। तर जेन्जी पुस्ताले देखिरहेको यथार्थ भने उही अनुहार, उही शक्ति सन्तुलन हो।
👉 युवाले नेतृत्व पाउने कि फेरि ‘भोलिको नेता’ भनेर पर्खाइने?
👉 महिला, दलित, आदिवासी युवाको निर्णय तहमा वास्तविक पहुँच कहिले?
जेन्जीको निष्कर्ष : भरोसा होइन, प्रमाण चाहिन्छ
एनसीपीको प्रतिबद्धतापत्र जेन्जीका मागसँग शब्दमा मेल खान्छ, तर राजनीतिक संस्कारसँग ठोक्किन्छ।
जेन्जी पुस्ता अब भाषण सुन्ने मतदाता होइन, जवाफ माग्ने नागरिक हो।
घोषणा असफल भए राजनीतिक मूल्य चुकाउने व्यवस्था बिना यस्ता प्रतिबद्धता जेन्जीका लागि कागजी भविष्य मात्रै हुने खतरा छ।
अब प्रश्न यो होइन कि के लेखियो, प्रश्न यो हो—के लागू नगर्दा कसले जिम्मेवारी लिन्छ?
त्यसको उत्तर नआएसम्म, जेन्जीका लागि यो प्रतिबद्धतापत्र आशा भन्दा शंका धेरै भएको दस्तावेज नै रहनेछ।