शक्ति व सत्ताया दुने शक्तिया हे लूजः

मनूया समाज गुगु नं विषयया सैद्धान्तिक अध्ययन अध्यापन याई उकिइ पृष्ठभूमिया व्याख्यान अपरिहार्य जुइ । अथे तुं राज्यया शास्त्र, शास्त्र दुने अनेनेकथंया पृष्ठभूमि मध्ये छगू शक्ति व मेगु सत्ता अपरिहार्यता दु । उकिइ नं शक्तिया लूजः याने पृष्ठभूमिया बःचा हाकय्क थथे बिइगु पाय्छि ताइ ।
याने राज्यया शक्ति (शक्ति सम्बन्धी) स्वापुया सिद्धान्त याने एयधभचक त्जभयचथ या क्तबतभ यागु प्रतिपादन न्हापा न्हापा दयाच्वंगु दयाः नं ईया हुनिं साप्यक्ष स्वरूपं झिंगुंगू शताब्दिइ जर्मन इतिहासकार विद्व हेइनरिच भाँन ट्रीटस्क ९ज्भष्लचष्अज खबल त्चभष्तअजपभ० व मेम्ह दार्शनीक फ्रेडरिक नित्से ९ँचष्भमचष्अज ल्ष्भतशअजभ० निम्हसिनं याःगु दुगु जुल । थुपिं दार्शनिकतसें शक्तिया स्वरुपय् राज्यपाखें प्रतिस्थापित सैनिक बलय् (शक्तिइ) तुं अप्वय्क बः बियातःगु दु । बिसौं शहस्राब्दिया प्रारम्भय् इरिच का“फमैन ९भ्चष्अज प्बगााmबलल० जुं सन् १९११ सं छगू बांलाःगु सफू पिथन, गुकिइ वय्कलं थथे च्वयातःगु दु कि ‘राज्यया सार खः शक्तिया उद्योग याने विकाश वृद्धि व पथ प्रदर्शन’ याने ःबतअजतभलत ाब ितगलन का“फमैनन ंयुध्दयात पाय्छि ताय्का तइतःगु दु । थथे छाय् धाय्बलय् युध्दय् राज्यया तथ्य मू झ्वःया स्वरूप पिदनिं लिसें युद्ध राज्यया श्रेष्ठतम याने उपयोगितावाद झ्वःया कृति खः । गति थासय् लाकेफुसा नापं युद्ध राज्यया भावं चरम विकाशयात थियाः (स्पर्श) विइ धयागु सम्भव दतले काँफमैनया सिध्दान्तया घेराय् चोना जर्मनीइ हिट्लर नाजीवाद (हिट्लर छम्ह वास्तवय् राष्ट्रभक्त खः । थुकिइ निगू मत मदु) व इटलीइ मुसोनिलिनीं फासिष्टवादया स्थापना यानावंगु खः । शक्तिया भलसाय् अधिनायकवादी शासन निस्वंकातःगु खना चाल्र्स मेरियमं राज्यशक्तियात लगामया धाः नं ग्वतय् वलिसें खनेमदु, मजू, राज्यया शक्ति (धाय्माःगु अधिनायकवादी शासन दुने) दुब्वय् सिद्धान्तयात नांजाःम्ह दार्शनिक ‘बर्टेन्ट रसेलं तसकं आलोचना यानाबिल । शक्तियात नागरिकया स्वतन्त्रता विरोधी खः धयागु करार स्वरुपं बियातःगु मदुगु नं मखु । राष्ट्रिय राज्य च्वन्ह्याःगुलिइ यानां राज्यया शक्ति स्वापुतिइ सिद्धान्त अप्वः प्रचारप्रसार यायेगु वा जुइगु मौका दःवल । निक्वःगु विश्वयुद्ध लिपा अमेरिकाय् शक्तियात राज्य विज्ञानया (खला अविकसित राष्ट्र जुइमा वा विकसित राज्य, थःयात दुःख बियातःगु समाधान जुल कि मेम्हयात याये मज्यू मधासे जिमित दुःख बियातःगुलिं जिमिसं न्ह्यागु राष्ट्रयातं अनाहकं तकं क्वत्यलाः बेमनासिवं दुःख बिइ ? थःगु स्वार्थयात मलजल लुइकेत) तक्व सिबें मदयेक मगाःगवु तत्वया स्वरुपय् स्वीकार यात । शक्ति सिद्धान्तया विषयलय् यक्व च्वमिपिसं कलम न्ह्याकल । विद्व कैटलिनं ला राजनीतिशास्त्रयात शक्तिया विज्ञान ९क्अष्भलअभ या उयधभच० धकाः परिभाषा ब्यूगु जुल । अमेरिकाय् राजनीतिक शास्त्र व शक्तिया विषयस अनुसन्धान यायेत छगू स्कूल हे याने उगु स्कूल ऋजष्अबनय नामं चाय्कूगु जुल । मेरियम, मागेन्थो, लासवेल आदि विद्वानतसें थुगु स्कूल दुने राजनीतिशास्त्रया अनेनेकथंगु विषय वस्तुयात वैज्ञानिक लू धाः नं टेवा बिइगु झ्वःथना शक्तियात माःकथं व मदय्क मगाःगु याने अपरिहार्य मानय् यानातःगु खनेदु, राजनीतिशास्त्रया रेखा किया स्वय्गु इलय् । माओत्सेतुङ्गं ला ‘शक्ति’ बन्दूकया नालं जक वइ’ धाःगु दुगु जुल । खला माओया इलय् पाय्छि खः ? वं चीनय् राष्ट्रया जगतय्त सफल जुल । वं मेगु राष्ट्रयापिं राष्ट्राध्यक्षत थें भ्रष्टाचार व जनजीवन स्यनीगु कथं राजनीति मयाः । व्यक्ति लबः मकाः । थौंया स्थितिइ चीन वयागु सिद्धान्तं जक न्ह्याःगु गथे मखु धाय् फै, धात्थें खः । नेपालय् नय् ध्वं, लुट्वादया वादीतसें छुं बांलाःगु ज्या याइ, विश्वास दुगु सिद्धान्त मेगु शताब्दीइ जक सुचं पिदनी सायद ।
शक्ति व सत्तां खँग्वःयात कयाः नेपाःया दार्शनिक लाल्लु विप्रया कथं थथे बिइगु जुइ ः सत्ता = शत्ता धयागु गुगु नं देय्या राज्य न्ह्याकाः अनया जनमानसपिनिगु स्थिति समता भावय् न्ह्याकाः विकाश यायेगु, नैतिक कथं न्याय व सत्य निरूपनं । अथेहे शक्ति = शक्ति खँग्वःया व्याख्यान थथे जुइ कि गुगुनं राज्य सत्ताय् ठीक व बेठीक झ्वलय् न्हिथंया प्रशासन न्ह्याइ । प्रशासन अनेक छ्यं झ्वः दइ, याने उद्योग विकाश योजना आदि आदि माःकथंगु । ठीक झ्वःया ज्याय् पंगः थं वल, न्ह्याना च्वंगु सत्ता क्वःथलाः लवः काय्त आन्दोलन अन्य मखु थें दनिइगु ख“ ज्यायात पनेत व छगू राष्ट्रं मेगु राष्ट्रया गुलाम व बौचा दय्केत स्वल कि थथे दंगु अब्यवहार पनेत राज्यसत्तां शक्ति प्रयोग अवश्य यायेमाः सत्य सैद्धान्तिकं ।
खला झीगु नेपालय् वैदेशिक भ्रमण, धेवा कमय् यायेत थः व थःपिं च्वन्ह्यायेत मेगु समूहतय्त कोथ्यायेत आन्दोलन याइ, सत्ता प्राप्त जुइ, मोज मस्ति बाहेक देश व नागरिकपिनिगु न्हिथंया गुजारा तकं लानाच्वंगु व्यवस्था क्वःथलाः गैरभूमिका म्हितिइ ? सत्ता न्ह्याबलें बेमनासिबं कयाः जनता फ्वगिं यानाः थःथःया थाय्यापिनित थत हयाः बहुमत कया च्वनेगु जक । मेकथं थथे नं जू नेपाःया ततःधंगु दलया नेतात बेमनासिवगु आन्दोलन याई, सत्ता काई, अनाहकं दां कमय् याइ ।
जनतातकं बेमतलवं वली बियाः विदेसय् अर्बौं अरब दां बैंक खाताय् तइ, लिसें विदेश थ्यन कि थिमित हट्कडी तयाः विदेश कारागारय् कैद जुइगु सियाः भ्रमण रद्ध यानागु फय्गु सूचं होलाः देय्प्रेमी जुइगु नक्कलवादि जुयाः । नेपाःया नेतात गुलिसित कैद जुइ खः, लहरं स्वयं दैतिनि । वास्ताविकय् धाय्गु खःसा शक्ति व सत्ता च्वय् दार्शनिक मध्यय् लाल्लु विप्र जुयाः बिचाःकथं जुइमाःगु खः । वास्तबय् अथे मजू, नेपाः राजनीतिकय् खालि देश स्यंकाः नेतातय् राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्रिनिसें अन्य आदि ब्यक्तिवादिया धरातलय् च्वनां भागवन्दावादिइ कैद जुयाः न्हाय् ध्यनां सर्ग स्वयाच्वन । देशघाटकं काजि भिमसेन थापाया इलय सुगौलि सन्धि सिबय् ३६ गू गुणां देय् राष्ट्र हे बर्वाद जुइ, इलय् हे होस याये ।