इङ्गल्याण्डया जुजु चार्ल्स न्हापांम्हयात मृत्युदण्ड

पुलांगु राजनीतिक खँत आःया इतिहासया पाना पुइका स्वय्गु झ्वलय् बेलायतया १७ औं सहश्राब्दीया इतिहास बोनेगु झ्वलय् चाल्र्स न्हापांम्ह जुजुया नां खनेदइ । वय्कः सन् १६२५ पाखें २५ दँ दुबले राजगद्दी च्वंगु जुल ।
थ्व जुजुया स्वभाव मदु मदुगु व म्वाःम्वाःगु ज्याखँ छुनां त्वहः पिकयाः शक्ति मुंकाः तःधं जुइगु बिस्कंगु बानी दुम्ह जुयाच्वन । वय्कः २४ दँ न्ह्याकाः क्वचाःगु इतिहास झ्वःया च्वःत मध्ये अन्तपाखे फाँसी सजाँय फय्माःगु झ्वःयउा खँ प्वंकेगु जुइ ।
चाल्र्स न्हापांम्ह जुजुया राज्य ई २३ दँ थ्यंमथ्यंगु इलय् जुजुया पक्ष व विपइा निथ्वः सेनाया दथुइ गृहयुद्ध न्ह्यात । निथ्वः सेनाया नायकतकं अनुभव म्हो दंगु नं खनेदु । थथे गृहयुद्ध जूगुलिं जनुजु पक्षया पुचःत बुत । बुइवं बूपिं पुचःयात कुनेगु झ्वलय् जुजुयात नं सन् १६४९ डिसेम्बर १ कुन्हु कुना बिल । न्यान्ह्ु लिपा १६४८ डिसेम्बर ६ कुन्हु कमन सभाया सदस्यतय्गु विरुद्धय् सैनिक दल छगू छ्वल । सेनात लुखाय् च्वनाः १४३ म्ह सदस्ययात संसद दुने मछ्वसें पनाबिल । व सदस्यत मध्ये अप्वः ल्याखं प्रेसविटेरियनत खः । उगु सेना थ्व कर्नल प्राइडया हःपालय् न्ह्याकूगुलिं थुगु घटनायात एचष्मभुक उगचनभ (प्राइडया सफाइ) धयातःगु खः । लँ पनां बाकिपिं संसदया गुइम्ह सदस्यत बाकि दुपिनिगु पुचःयात च्गmउ एबचष्बिmभलत याने (न्ह्यपं जकगु) पुच्छे« संसद धकाः नां छुनाबिल । उगु संसदय् अप्वः ल्याखं स्वतन्त्रतावादी दुगु खः । उकिं थ्व रम्प संसद हे राष्ट्रया प्रतिनिधि सभा जुायः नां जक दंगु संसदया अवशेष जुयाविल ।
थुगु तालं हा कालकि अनया राजनीतिक झ्वलय् रम्पया सदस्य तसें जुजुया जीवन लीला झ्वाःदंका छोय्गु विचाः न्ह्याकल । यिमसं स्वयाः विचाः न्ह्याकूकथं जुजुयाके सुधे्रजुइगु छुंकथंया सम्भावना खंके मफुत । लिपा जुजुयात राष्ट्रया प्रजाविरुद्ध युद्ध याकूगुलिं उकिया प्रतिफल धकाः राजद्रोही पाः याना बिल, समाजय् । अथे घोषणा यानाः छगू विलरम्प सदस्यतसें पास यात । अथे याःसां थ्व लर्ड सभालं स्वीकृति मब्यूगुलिं छगू प्रस्ताव पारित यासें राजसत्ताया स्रोत जनता खः धकाः घोषणा यानाबिल । धाय्गु याना हल कि जुजुं बृतेनया पुलांगु याने प्राचीनगु व मौलिक कानून अपाच्यं कःघाय् मफुसें अनंलि जाहानिय याने एकलकाँटे शासन यायेगु हे तुं थःया प्रजापिन्त हे विरोधय् युद्धतकं यानाः नरपिपासु ब्रितियन ग्रन्थ दय्कल । थुकिया विरोधय् राज्यद्रोही पाःल्यानाः जनताया न्ह्यःने घोषणातकं रम्प संसद सदस्यतसें यात । थ्व दोपं त्याजिकेत याने छानविन यायेत ब्रेडसाया कमानय् १३५ म्ह न्यायाधीश तयाः छगू न्यायालय नीस्वन । थुगु ज्याखँया उपरं उगु न्यायालयया बैठक वेष्टमिनिस्टर सभाहलय् न्ह्याकूबलय् ६७ म्ह न्यायाधीशत जक मुने ताःलात । १३५ म्ह दुगुली । जुजुयात दोपं बियातःगु अभियोगया परिणाम यक्वसिनं स्यूगु व थूगु जुयाः नं छानविन याइगु झ्वलय् गथे कि हँय् नं ख्वलाय् बिइगु दुरु त्वारारारां म्हुतुं त्वनीबलय् लः जक ल्होयाः दुरु जक प्वाथय् छ्वइ थे फैसला याइ धयागु आसय् अनेनेपिं श्रोता व सोकुमि जनतातय्गु तःधंगु पुचः याने भीड जुयाच्वंगु दुगु जुल । जुजुं थुगु न्हूगु न्यायालययात बांमलाक व अवैध घोषित यानाः अदालतया बेञ्चय् बयान बीगु बिचाः मदुगु खँ न्ह्यथन । अथेसां जुजुयात न्यायालयं राज्यद्रोहीनिसें हत्याया दोपं दंगु दु धकाः घोषित यानाः फाँसी सजाँय बिल, तत्कालीनय् । न्हापां ला जुजुया समर्थकतय्त ज्वँज्वं कुँकुं लिपा जुजुयात नं कुनाः उगु सजाँय ब्यूगु खः । थुकिया खँपु थथे कि १७औं शताब्दी न्ह्याःगु झ्वलय् स्वंगु स्टुअर्ट वंशया राजतन्त्रया नापनापं जुजु व संसद दफाया दथुइ शक्तिया होडबाजी ल्वापुनां याने संघर्षं उग्र स्वरुप कयाः लिपा जुजु फाँसीतक थ्यंगु खः ।
जुजु चाल्र्स न्हापांम्हसित फाँसी ब्यूगु न्हिया झ्वः थथे बिइगु जुइ कि सन् १६४९ जनवरी ३० कुन्हु उबलेया राजमहल न्ह्यःनेया ख्यलय् जुजुयात फाँसी बीत हया तल । उगु ख्यले मचांनिसें बुराबुरीतकं बैशयापिं मनूतय्गु भराय्ग्यंगु भीड मुनाच्वंगु जुल । उगु इलय् जुजुं पत्याः याये बः मजुइक अद्भूत कथं धैर्य याने गम्भीर जुयाः शानित स्वरुपं धारण यानाच्वंगु जुयाच्वन ।
फाँसीया झ्वलय् न्हिनसिया अनया ईकथं जःछिपाः निघौत्या बजेति जनसभाया न्ह्यःने जुजुया कक्कु पालाः छ्यं ब्वथलाबिल । लिसें अनया कसाईनं थथे धाल कि थ्व देया शत्रुया छ्यं खः धकाः क्वय् गुडय् जुयाच्वंगु छ्यं क्यना च्वन सकसितं । अथे गुडय् जुयावंगु छ्यं अन मुनाच्वंपिं हूलय् गुम्हसियां नुगः मछिनां मिखां ख्वबि हाय्का च्वन सा गुम्हं ल्हापा थानाः हल्ला यानाच्वन ।
थुगु न्हिसं याने सन् १६४९ जनवरी ३० संनिसें १६५३ तक तानाशाही हे मेगु बेलायतया शासन पुछे« (न्ह्यपं) संसदया ल्हातय् लात । क्रमवेलं सन् १६५३ सं रम्प संसद क्वपाला ९ ला ईतक संसद मतसें कतिलाः चाल न्ह्याकूगु खः, देय्या शासन । अथेगु ल्यू सन् १६५४ सेप्टेम्बर १६ तारिख कुन्हु क्याथोलिक व जुजुवादीतय्त प्रतिबन्ध तयाः मेपिंन्त संसद बैठकय् भाग काय्के बिल । थथे स्वरुपय् सन् ११६० फेब्रुअरी लाया दीर्घ संसदया सदस्यत फुक्क सभा न्याय्काः मुंकल । अनेनेगु हःपाःया ल्यूसं थुकी सन् १६४८ पाखे प्राइडं पितुंपिं सदस्यत अन मुंगु दुगु जुल । लर्ड धाःगु सभायात नं सःतूगु इतिहास ब्वनेदु । थ्व संसदय् प्राइडया सफाइ धुंकाः लिपाया दक्व फुक्क ज्याखँयात क्वपालाः बैधानिक मदुगु ईसं अवैधानिक (नेपाःया थौंकन्हय्यागु हामा मदुगु राज्य संयन्त्र थें) कथं घोषणा यानाः मान्य रुपया विधिवत ख्वाः थनाः हङ्ग पार्लियामेन्ट याने ताःहाःगु ई दइगु संसदयात न्हंका छोगु दु, इतिहासया पौ पुइकेगु इलय् ब्वनेदु ।
ब्रितेन राष्ट्रया जुजु प्रणाली वा उगु ईया राजनीतिक प्रणाली सामन्त अधिक निरंकुश भद्रगोल तानाशाही जुयावंगु अभिलेखया इतिहास ला विश्वं स्यूगु व ब्वंगु ला द हे दु ।
सन् १६४९ (वि.सं. १७०६)पाखे नेपाःया मल्ल जुजु प्रणाली राज्य व्यवस्था, जुजु यक्षमल्लतक ख्वप केन्द्रं नेपाः राज्य न्ह्यानाच्वंगु ई कोचानां नं जुजु शिवसिंह मल्ल थ्यंमथ्यं ईपाखे याने नेपालसं ७७२ ईया नेपाल प्रणाली राज्य समाज अतिकं उन्नतं न्ह्याःगु इतिहास दुगु हे जुल । उबले ब्रितेनया जुजु न्हापांम्ह चाल्र्सयात कक्कु पालाः छ्यं ग्वराग्वरा तुइकाः भकुंग्वारा थ्वानां कासाया रुपय् न्ह्याःन्ह्याःपिसं म्हितुम्हितुं लिपा वयाः ब्राजील, अर्जेन्टिना देशं फुटबल आविस्कार यानाः म्हितुम्हितुं विश्वकप कासा तक विकास जुया वःगु ला ख हे खः ।
नेपाःया राजप्रणाली च्वय् बियागु ईयागु सिबें ला यक्व सुवर्णीय व्यवस्था मधासे मगाः । लिपा वयाः वि.सं. २००४ सालया राजनैतिक इतिहासंनिसें २०६९ तकया दुने राजनीतिक ला म्हितावल राजनीति नेतातसें तर शक्ति ल्हातय् लात कि पंगु याने झथिंग्वारा बुद्धि बुया वइगु जुयाच्वन । झन झा स्यना वनाच्वंगु ला धात्थें खः धाय्माः । आःया राजनीतिक प्रणाली सिद्धान्ततः न्हापायासिबें अतिकं बांलाः । निडर जुइपिं नय् मखंपिं संसदय् दुहाँ वल कि ‘म्व द्वँ मखंपिसं हिरा द्वँ खंकी’गष्ु व काय्गु मनोवृत्तिं बुद्धिहीन पछौटे च्यःवादीं न्ह्याकीगुलिं न्हापाया राज्य प्रणाली सिबें झंझं न्हून्हूगु राज्य प्रणाली भ्वाबः जुयाः फातांफुतुं दनाः राष्ट्रविकास लितुंका यंकाच्वंगु जुल । आःकुन्हु बिचाः याये फय्के नर नारी मानव ग्यंगु बिचाःया समाज न्ह्याकाः ज्याखँ भिंके फय्के माल । झिंकल सा सुभाय् बिइगु जुइ । थौंया नेपाः राजनीतिक नेतातसें चाल्र्स न्हापांम्ह जुजुया गौ काय् म्वाःलेमा ।
चाल्र्स न्हापांम्हया ई क्वचाय् धुंकाः ब्रितिश राष्ट्र तसकं अभद्र व्यवहारं राज्य न्ह्याकाः ध्वाज्जिकं स्यनां सिद्धान्तविहिन पलाखय् लाः वन । जुजु पालाः स्याःगु झिदँ फुनाः झिंछँदँय् क्यनेवं सामन्त अनियमन साम्राज्यवादी राजनीतिक प्रणालीं राज्यया ज्या थातं मलानां अभिभावकया स्वरुपय् चाल्र्स निम्हम्हयात ल्वःम्ह मध्ये सन् १६६० सं शक्ति मदुम्ह जुजुया स्वरुपय् प्रतिस्थापना यानाः पुनः राजसंस्थातन्त्र न्ह्याकाः अव्यवस्थित राष्ट्रयात जनतापिंत चित्त बुझय् यानाः ब्यवस्थित यानाः गति बिइफत । व हे गतिं २१ क्वःगु सहश्राब्दीतक न्ह्यानाच्वंगु जुल । ब्रितिसया राजनीतिक प्राबधानं शक्ति म्हं दंगु राष्ट्रयात क्वत्यलेगु नीति आःतकं ल्यंदनि । उदाहरणया निंतिं नेपाःया शान्ति सेनाय् खतय् जुया वनाच्वंम्ह सेना कर्णेल कुमार लामायात ज्वनाः कुनाब्यूगु उदाहरण न्हूगु अव्यवहारिक ब्व ज्या खःगु जुल । थज्याःगु व्यवहार व्रितिसया पुलांगु संस्कृतिया भूत दुब्यूगु कार्यप्रणाली खःगु जुल ।